Fikirleri paylaşmanın çeşitli yolları vardır. Bir düşünceyi resim yaparak, şarkı yazarak, telgraf çekerek, e-mail göndererek hatta duman yoluyla bile paylaşabilirsiniz. Bu, birbirinden tamamen farklı gibi görünen yöntemler aslında aynı amaca hizmet ederler: bir bilgi veya düşünceyi aktarma amacı. Bu amaç, insanoğlunda kutsal bir yeteneğin ortaya çıkmasına sebep olan şeydir; ‘Dil’.
Dil, nesneleri veya duygusal durumları kavramsal parçalara ayırmamıza yardımcı olur. Bu kavramsal parçalar, işaret veya semboller kullanılarak dışa vurulur. İnsanlar, kendilerini ses ve fiziksel aktivitelerle ifade ederler. Ses ve fiziksel aktiviteler aracılığıyla sadece yakın çevremizdeki insanlarla iletişim kurabilirken, daha uzaktakilerle iletişim kurmak için elektrik titreşimlerini kullanan makineler icat edilmiştir.
Dil, bir topluluğun kimliğini oluşturan önemli bir unsurdur. Kültürel, tarihsel ve sosyal değerlerin iletilmesi, nesiller arası bağların kurulması, bilgi aktarımı ve düşüncelerin şekillenmesi dil aracılığıyla gerçekleşir. Bu süreçte, farklı iletişim yöntemleri kullanılsa da dil, en güçlü araçlardan biridir.
Fikirleri paylaşmanın önemi ve bu sürecin çeşitliliği, insanların birbirleriyle nasıl etkileşimde bulunduğunu ve düşüncelerini nasıl ilettiklerini yansıtır. İnsanlık tarihinde, iletişim ve dilin evrimi, toplulukların gelişiminde de önemli bir rol oynamıştır.
İnsanlar, iletişim becerilerini yani dillerini geliştirdikçe, daha karmaşık düşünce ve duyguları paylaşma yeteneğine sahip olmuşlardır. Başlangıçta basit sesler ve işaretlerle başlayan iletişim, zamanla dilin karmaşıklığına evrilmiştir. Bu evrim, kültürlerin birbirlerinden öğrenmelerini, bilgi ve deneyimleri paylaşmalarını sağlamıştır.
İletişim açısından insanlar ve hayvanlar arasında çok fazla fark olmasına rağmen, aradaki belirgin tek fark bilgidir. Bilgi, insan aklının alabileceği gerçek, olgu ve ilkelerin tümüne verdiğimiz bir addır. Aldığımız veya verdiğimiz bilgiler yoluyla başka fikirleri etkileyebiliriz ve bu bağlam bilgi, iletişim fikrine dayanır.
Bilgi, temel bir birim yardımıyla ölçülebilir. Boyumuzu metre cinsinden, kilomuzu kilogram cinsinden veya sıvıları litre cinsinden ölçtüğümüz gibi, bilgiyi de benzer bir şekilde ölçebiliriz. Bilgiyi ölçme yoluna “entropi” denirken, bilginin ölçü birimi “bit”tir. Resim, yazı, müzik veya bir kitabın herhangi bir sayfası, entropi yoluyla bit cinsinden ölçülebilir.
Bilgi paylaşımının ölçümü konusunda bahsettiğiniz “entropi” ve “bit” kavramları da ilginçtir. İkili sistem üzerinden bilginin ölçülmesi, bilginin ölçülebilir bir varlık olduğunu gösterir. Bu, bilginin sadece niteliksel değil, aynı zamanda niceliksel olarak da anlaşılabileceği anlamına gelir.
Bilgi, insan topluluklarının ilerlemesinde ve gelişmesinde kilit bir rol oynar. Bilgiyi paylaşmak, öğrenmek ve birbirimizden etkilenmek, daha iyi bir anlayış ve işbirliği ortamı oluşturabilir. Bu da insanlığın kolektif bilgeliğini artırabilir ve toplumları daha sürdürülebilir, adil ve bilgiye dayalı bir şekilde yönlendirebilir.
Bit kavramı, çok basit bir bilgiye dayanır. Örneğin, bir evet ya da hayır cevabı veya bir yazı-tura atışının sonucu bir bitlik bir bilgiye örnek olabilir. Bit, “Binary digit” yani ikili rakam kelimesinin kısaltmasından gelir. Verdiğimiz örneklerde olduğu gibi, cevaplar ikili sistemden gelir. Örneğin, evet ya da hayır cevabı yanında üçüncü bir seçenek yoktur. Aynı şekilde yazı-tura atışının sonucunda olduğu gibi, orada da üçüncü bir seçeneğin gelme şansı yoktur.
“Bilgi” terimi ve “bilginin ölçülmesi” daha iyi anlamak için bilgi kavramını daha iyi anlamamız gerekiyor. Bilgi ve bilginin ölçülmesi, çok eski zamanlara dayanan bir felsefe kuramına dayanır. Bu felsefi olguları kavramamız için çok eski zamanlara, alfabenin kökenine kadar gitmemiz gerekiyor.
Samet Dönmez
Yazım: 2017
Edit: 2023
§
Bir yanıt yazın